Van kweek naar kwantificatie: de opkomst van PCR
Tot zo’n dertig jaar geleden was de klassieke bacteriekweek de standaard om micro-organismen in bijvoorbeeld het parodontium aan te tonen. Via aanvullende diagnostiek kon vaak ook het type bacterie worden bepaald. Maar deze methode had duidelijke beperkingen:
❌ Beperkingen van de klassieke kweek
-
🔍 Analyse vereist veel vakmanschap
-
👁️ Zelfs ervaren microbiologen hebben moeite met het aflezen van een kweekplaat
-
🎯 Lage specificiteit – zelfs op selectieve of electieve media
-
🕒 Tijdsintensief – kweken kost dagen
-
📉 Lage nauwkeurigheid – afwijkingen van 1 log of meer zijn normaal
De behoefte aan snellere, betrouwbaardere technieken groeide. In de jaren ’70 kwam de moleculaire biologie op: het idee om micro-organismen te identificeren aan de hand van hun DNA. Maar de beschikbare hoeveelheden DNA waren te klein voor goede diagnostiek.
Dat veranderde in 1983, toen Kary Mullis een revolutionaire techniek ontwikkelde: PCR (Polymerase Chain Reaction). Hiermee kon DNA snel en gecontroleerd worden vermenigvuldigd – een doorbraak voor de microbiële diagnostiek.
🔬 Real-Time PCR: de moderne standaard
Dankzij PCR is het nu mogelijk om kleine hoeveelheden DNA binnen enkele uren te analyseren. De moderne variant – Real-Time PCR (rtPCR) – gaat nog verder:
Het meet niet alleen of een bacterie aanwezig is, maar ook hoeveel.
Deze techniek vormt de kern van de moleculaire diagnostiek bij Bio2Dental. Betrouwbaar, gevoelig, snel – en geschikt voor de complexe microbiologie van de mond.
🔁 Sequentiële Real-Time PCR bij Bio2Dental
Bij Bio2Dental maken we gebruik van een geoptimaliseerde vorm van PCR: de sequentiële Real-Time PCR (sqPCR). In tegenstelling tot standaard multiplex PCR, waarbij meerdere bacteriën gelijktijdig worden gedetecteerd, analyseert sqPCR de doelsequenties één voor één en volledig onafhankelijk van elkaar.
Voordelen van sequentiële PCR:
-
✅ Geen kruisreacties tussen bacteriën
-
✅ Betrouwbare kwantificering per individuele doelwitbacterie
-
✅ Constante gevoeligheid, ook bij veel doelwitten in één test
-
✅ Hoge reproduceerbaarheid tussen metingen
Dankzij deze methode leveren wij analyses met een hoge mate van nauwkeurigheid en betrouwbaarheid – zelfs bij complexe biofilms of lage DNA-concentraties. Dit maakt onze tests uitermate geschikt voor toepassing in de tandheelkundige praktijk, waar precisie essentieel is.
Microbiologie in de tandheelkunde: Van klassieke kweek, via traditionele PCR, naar real-time PCR
De traditionele PCR (end-point PCR) techniek
PCR staat voor Polymerase Chain Reaction. Met de traditionele PCR techniek kon men vrij eenvoudig DNA vermeerderen en zoveel identieke DNA kopieën maken als gewenst. De uitvinding van de PCR was een regelrechte doorbraak in de tandheelkunde. Er was nu voldoende DNA voorhanden om goede diagnostiek te bedrijven. Echter was voor de identificatie van de micro-organismen nog een aanvullende analyse nodig, zoals de ‘agarose gel electroforese’ of de ‘micro-array techniek’.
Een aantal belangrijke tekortkomingen van de traditionele PCR zijn:
- Resultaten zijn niet erg nauwkeurig.
- Het duurt relatief lang om de micro-organismen te identificeren.
- De opbrengst van de PCR varieert van monster tot monster.
- Deze techniek is hooguit semi-kwantitatief, er kunnen geen exacte hoeveelheden
micro-organismen bepaald worden. - Er is een aanvullende analyse nodig.
De real-time PCR techniek
De real-time PCR techniek, ook wel Q(uantitative)PCR genoemd, kent deze nadelen niet. Vooral omdat het DNA van de bacterie tijdens de PCR reactie al kan worden aangetoond in plaats van aan het einde van de reactie. Het aantal real-time PCR toepassingen binnen de tandheelkunde lijkt eindeloos. Bio2Dental zal er voor zorgen dat veel van deze toepassingen voor u beschikbaar komen.
Voordelen van de real-time PCR boven de traditionele technieken zijn:
- De real-time PCR is de meest nauwkeurige techniek die beschikbaar is.
- Het is zeer kwantitatief en kan het exacte aantal bacteriën in een monster bepalen.
- De real-time PCR is zeer snel.
- De real-time PCR is zeer gevoelig en kan al 10 bacteriën per monster aantonen.
- De kans op fouten is veel kleiner omdat er geen extra technieken nodig zijn om de micro-organismen te identificeren.
In de medische biologie is de real-time PCR al vaak de gouden standaard en in de meeste Nederlandse ziekenhuizen behoort de real-time PCR tot de standaard techniek om monsters te identificeren en kwantificeren.
Dit Youtube filmpje geeft meer informatie over de real-time PCR techniek.
Leesvoer:
Als u meer wilt weten over de real-time PCR techniek en de verschillen met de traditionele PCR kunnen wij u onderstaande literatuur aanbevelen. U kunt natuurlijk ook altijd contact opnemen met Bio2Dental. Wij staan u graag te woord.
Dankzij Bio2Dental is deze techniek nu ook voor de tandheelkunde voorhanden. Een betrouwbare uitslag leidt tot een optimale therapiekeuze, dit is zowel in uw voordeel als in het voordeel van uw patiënt.
Artikelen
Laatste nieuws
15 jaar Bio2Dental: groei met inhoud
In 2010 begonnen we met een heldere missie: microbiologische diagnostiek begrijpelijk en klinisch relevant maken voor de mondzorg. Vijftien jaar…
Lees verderMicrobiële diagnostiek: De sleutel tot succesvolle parodontale therapie
Parodontitis is een van de meest voorkomende aandoeningen in de tandheelkunde. Het treft wereldwijd miljoenen mensen en kan, indien onbehandeld,…
Lees verderMicrobiologisch onderzoek
Mijn blogs gaan over het algemeen over mijn ervaringen in de tandartspraktijk. Eerder had ik het over bacteriën in…
Lees verderEen brug slaan tussen twee praktijken
In juli 2019 zien we in de tandartspraktijk een nieuwe vrouwelijke patiënte van 35 jaar oud. Bij haar eerste bezoek…
Lees verder